Plural - utushimi
MEANING
A traditional Bemba folktale. The story is usually short, may have a song or songs and usually has a cautionary message. The tale always starts with an introductory statement by the story teller like:
Paatile akantu...: LITERAL TRANSLATION Here comes a story MEANING A long time ago...
or Akantu ako!...LITERAL TRANSLATION Here it comes!
The listeners indicate that there are all ears by responding:
Kaikele ngefi twikele! LITERAL TRANSLATION The story sat like the way were sitting here! MEANING Bring it on! We are listening!
SYNONYM/SIMILARWORD/COMPARE/CONTRAST
Umulumbe. But at times umulumbe may mean a riddle
Example of akashimi:
Paatile akantu! Kaikele ngefi twikele! Pa mushi pamo, paali imfumu iyakwete umwana umwanakashi uwali umusuma ngashi. Nomba uyu mwana, aalekele ukulanda no kuseka lintu ba nyina baafwile ninshi alifye ne myaka itatu. Asuka aba ni nacisungu ukwabula ukulanda no kuseka nakabili mpo! Elyo imfumu yapingwile aiti, uukalenga ati umwana wandi atampe ukuseka nangu ukulanda nakabili, eukamupa.
Abalumendo mpanga yonse baesha inshila shonse ati uyu mukwashana alande nangu aseke, elyo bamupe, wapi! Bambi baile na masha, bambi balanda ifyakusekesha, bambi bamutuka isha pa mubili ati afulwe elyo aasuke, awe ni mwanakakya.
Bushike bumo kwafumine icilema aciti naine kanjesheko. Abantu teepakuseka abati, uleibepaye!
Icilema casendele ulya mukashana na kapaso na nacimbusa ati ntwaleniko pa mabala pa mwandi. Awe baalimushindika no mukashana nabamusenda baafika na pa mabala yakwe. Pa mabala cilya cilema caswile amataba ayenge ngashi, umwina. Elyo caimbile ne cilindi icikulu nganshi cabikamo yonse amataba, elyo cashiika napo. Elyo caebele kapaso, na nacimbusa aciti: Bane, ntwikeniko uyu museka wamataba uli apa panshi ntwaliko imfumu ku mushi. Awe kapaso na nacimbusa baacenemefye bafilwa ukwasuka! Awe caalibwekeshapo nakabili. Nomba aba bantu calibapoosa pa musau, baafililwe ifyakwasuka.
Elyo umwana wa mfumu ayaswike ati: Iwe tata yalipena. Bushe kuti waimya icilindi eco wabiika pa mutwe? Icilema caatiile: Ee, ine nga pali abakuntwika kuti nasenda ici ccilindi nefilimo.
Umwana wa mfumu nakabili aalandile ati: Mayo, uyu muntu taba bwino mu mutwe! Icilema caatile: Iyo, nabafye bwino. Lekeni njelondolola ku mfumu ifyo ine njimya ifilindi! Umwana wa mfumu atiile, natuleya. Ba tata balaya ku kansa pali ubu bufi! Nacimbusa na kapaso batoolele ne nshila bafika na ku cipango baita ne mfumu na bekala mushi abati: Ala mukwai mwalayumfwila ifyacicitika uku twaciya.
Icilema ekulondolo ifyacitike ku mabala, elyo yaipusha umwana wa mfumu ati: Bushe we wacibako, aba ba nacimbusa na kapaso, tabacikana ukuntwika icilindi umwaciba amataba? Umwana mwanakashi uushalelanda atiile; Ee, bacikana; kabili ifyo wacilabepusha teeti ficitike! Ala walyulungana! Abantu ne mfumu baiswilefye utunwa nga ba kapu!
Abantu ekulanda abati: Alanda leelo! Umwana wa mfumu alanda leelo!
Awe efyo ilya mfumu yaufishe umwana kuli cilya cilema, aba na lumbwe wa mfumu, asenda no mukashi wakwe.
Ala bane, mwilatiila nga mwamona umunenu alilemana, ati na maano takwata. Umuntu uenda pa wiloceya, ninshi teekutiila no bongo bwakwe bwaba pa wiloceya!
Tee paa, ni ani wasangwike lumbwe wa mfumu pali balya abaleyunfwa ati yonse yalikumana na pali ulya baasuulile pantu aleenda ne nkoto?
Translation