Bufumu
Noun

MEANING

Chieftainship, kingship and all that appertains to it; authority, power, nobility

Example of use

Bomfya ubufumu, MEANING: use one’s authority as chief.

 

FIGURATIVE SPEECH/IDIOMS /PHRASES /COLLOQUIALUSE/ EXPRESSIONS

FIGURATIVE: Bufumu ebusosa, MEANING: Kingship is what speaks, when the king has spoken nothing more to say. 

PROVERBS

PROVERB 1

Ubufumu bucindiko mwine.

Literal translation

Chieftainship honours itself.

Meaning.

To be respected a person must be respectable.

Bemba meaning.

Ubucindami bwenu pakutitima kano mwabiikako amaano mwebeene. Uo mucindaminemo nga mwamwikata mwamupuma atemwa mwamutuka bushe bambi kuti bamucindika? 

PROVERB  2. 

Ubufumu ebusosa.

 

Literal translation

It is the Kingship which speaks.

 

Meaning

 

When the chief has spoken there is nothing more to be said.

Bemba meaning

Umukankala nangu imfumu nga yalanda ninshi nacipwa. Abaice tabalinga kucita fikansa kubakalamba.`Umulanda afwa ne fyebo mukanwa

 

PROVERB 3. 

Bufumu notushopo.

 

Literal translation

Chieftainship means suffering

 

Meaning

Leadership means responsi­bility and suffering

Bemba meaning

Takwaba uushicula. Abafyuma nabo balikwata ubucushi. Wilakumbwa ukuba ifyaba bambi. Nabo bakumbwa ifyo waba.


 PROVERB 4

Ubufumu tabwangilwa.

Literal translation

Chieftainship is not enjoyed.

Bemba meaning

Ukucencema nga wasalwa intungulushi ninshi bupuba. Ulingile ukutekafye umutima ukwabula amatukutuku.

 PROVERB 5

Ubufumu bwakupelwafye:tababutumpila.

Literal translation

Chieftainship is just givenand should not be misused.

Bemba meaning

Abantu nga bakusala ukubatungulula, witiila nabatumpa, kuti bakufwampulapo. Calinga nobe wabapeela umucinshi

PROVERB 6

Ubufumu bushili bwakusansamukila.

Literal translation

Chieftainship is notsomething that gives pleasure. It entails responsibility and hard work

Bemba meaning

Nga bakusala pa bufumu ulingile ukuipeela ukubombesha ninshi waba umusha wa bantu.

 PROVERB 7

Ubufumu busheta ameenshi.

Literal translation

The chieftainship chews water.

Meaning

Might is right. Those inauthority are often very cruel and get away with it

Bemba meaning

Calola ku muntu uwakuti amona ubukankala atemwa icifulo, atumpa atendeka no kucite fyabule nshila ku mulandu wakuti tapali wakumulesha. Kale calecitika no kucitika ku shamfumu shimo ishakuti pa kunwo bwalwa pali no wakumwikatililako umutete, uushafina nakufina. Na lilya abasungu bacili nabatumpa kuti nga afika pa kamana akashishikile na kushika alefwaya uwakumusunsa na bukanamba butuntulu. Kulya  kusheta ameenshi. Kabili capilibula ulufyengo lwa kufyenga umuntu uunakilile atemwa uushikwete umulandu. Ukufyenga umuntu ico tapali wakuti asoseko cilubo.

 PROVERB 8

Ubufumu bulafwaikwa.

Literal translation

Chieftainship is sought after

Meaning

Honours and high positionare sought after

Bemba meaning

Umuntu onsefye afwaya ubucindami, afwaya ukuba pa cambaso, bukanabesa no bufumu bwakulumbwa.

PROVERB 9

Ubufumu bukashisha ameenso.

Literal translation

Chieftainship causes bloodshot eyes

Meaning

Responsible positions bring plenty of worry and hard work

Bemba meaning

Nga bakubiika pa cifulo icikalamba icakutungulula abantu, tacipeela inshita yakwanga lyonse. Kuti ulifye uwapamfiwa pakulungamika ifintu wasuka limbi wailaba wemwine.


Phrase Book

Translations

Comments/Feedback